Tổng quát về rối loạn ăn uống

Ở các nước châu Á, nơi mà tiêu chuẩn sắc đẹp đề cao sự mảnh khảnh về ngoại hình, chứng rối loạn ăn uống đang gia tăng một cách thầm lặng. Việc xã hội Việt Nam còn thiếu nhận thức về sức khỏe tâm lý làm khi cho chứng rối loạn ăn uống không được công nhận, khiến nhiều người không thể tên cho trải nghiệm của họ và tìm sự trợ giúp. Để bạn có nhiều thông tin hơn và sẵn sàng giúp đỡ bản thân và những người khác, dưới đây là một bài tổng quát về các chứng rối loạn ăn uống.

Nguồn: Houston Public Media


Rối loạn ăn uống là gì?

Là những rối loạn tâm lý gây ra bởi các kiểu ăn uống: 1) bất thường, 2) gây tổn hại đến sức khỏe tinh thần và/hoặc thể chất của một người.


Nguyên nhân nào gây ra chúng? Những dấu hiệu của rối loạn ăn uống là gì?

  • Sự tự ti và đánh giá thấp hình ảnh cơ thể của mình

  • Ăn kiêng: trong vài trường hợp, sự cấm cản có thể dẫn đến rối loạn ăn uống vì nó làm thay đổi chế độ ăn uống tự nhiên của cơ thể và dẫn đến sự lo lắng về thức ăn

  • Những đặc điểm tính cách như sự cầu toàn và bốc đồng khiến một người dễ bị ám ảnh về thức ăn hoặc ăn uống vô độ

  • Văn hóa: sự xuất hiện của các tiêu chuẩn ngoại hình Tây phương đến các nước đang phát triển làm gia tăng chứng rối loạn ăn uống do áp lực phải kiểm soát cân nặng

  • Gen & các yếu tố sinh học như cấu trúc não có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề về cân nặng và bệnh tâm lý bao gồm rối loạn ăn uống

3 loại rối loạn ăn uống phổ biến nhất:

1. Rối loạn ăn uống vô độ (Binge eating disorder - BED)

Triệu chứng đặc trưng của BED là các đợt ăn uống vô độ khi một người tiêu thụ một lượng lớn thức ăn bất thường, đến mức làm cơ thể khó chịu, sau đó có cảm giác lo lắng dữ dội. Chúng ta cần hiểu rằng BED không chỉ đơn giản là thiếu tự chủ, nó là một chứng rối loạn tâm lý khi não bộ cố gắng tìm cách giải tỏa lo lắng bằng cách ăn uống vô độ. Những người mắc BED thường nói rằng họ cảm thấy như thể họ đang “ở bên ngoài cơ thể" của chính mình khi họ ăn vô độ. Trong khi hầu hết bệnh nhân BED bị thừa cân, chứng bệnh này có thể ảnh hưởng đến những người có cân nặng bình thường. Mặc dù BED là chứng rối loạn ăn uống phổ biến nhất, nó ít được thảo luận một cách cởi mở do sự kỳ thị xung quanh chứng rối loạn này.

2. Chán ăn

Chán ăn là chứng rối loạn ăn uống được biết đến nhiều nhất, được tạo ra bởi việc hạn chế ăn uống nghiêm trọng dẫn đến suy dinh dưỡng. Chứng bệnh này phần lớn ảnh hưởng đến các cô gái tuổi teen, những người dễ bị áp lực từ xã hội về các tiêu chuẩn ngoại hình . Những người mắc chứng biếng ăn cũng thường mắc chứng rối loạn dạng cơ thể (Body dysmorphia disorder) - khi cách nhìn của một người về cơ thể của họ bị bóp méo - khiến họ tự nhận mình là “béo” ngay cả khi suy dinh dưỡng một cách nguy hiểm. Các dấu hiệu của chứng biếng ăn bao gồm: ăn kiêng quá đà, sợ tăng cân và phụ thuộc vào ngoại hình và cân nặng cho giá trị của bản thân.


3. Chứng "Ăn ói"

Chứng ăn ói có đặc điểm của cả chứng biếng ăn và BED, với các triệu chứng bao gồm các đợt ăn uống vô độ lẫn ăn kiêng quá đà. Các phương pháp hạn chế ăn uống bao gồm: vận động quá mức để bù đắp lại số đồ ăn, nôn mửa, nhịn ăn, uống thuốc nhuận tràng, v.v. Những người mắc chứng ăn ói thường duy trì cân nặng bình thường nên rất khó biết rằng họ đang phải đấu tranh với chứng rối loạn ăn uống. Tuy nhiên, đằng sau vẻ ngoài bình thường, họ phải chịu những ảnh hưởng về thể chất và tinh thần, từ viêm họng, trào ngược axit đến rối loạn nội tiết tố.


Bài học rút cho mỗi chúng ta từ các chứng rối loạn ăn uống

Không ai nên cảm thấy mình cần thay đổi để trở nên xinh đẹp và được chấp nhận. Hãy nuôi dưỡng tình yêu dành cho bản thân và truyền đi thông điệp tích cực cho người khác. Nếu bạn cảm thấy mình đang phát triển chứng rối loạn ăn uống, hãy liên hệ với những người bạn thân thiết hoặc những người lớn đáng tin cậy để được giúp đỡ. Nếu bạn có một người bạn đang có dấu hiệu rối loạn ăn uống, hãy nhẹ nhàng thông cảm và khuyến khích họ nói ra trải nghiệm của mình. Chứng rối loạn ăn uống sẽ chỉ trở nặng khi người bệnh bị cô lập và nghĩ rằng họ không có lối thoát, vì vậy hãy tạo một cộng đồng nơi họ có thể chia sẻ trải nghiệm của mình.



Nguồn tham khảo:(https://www.houstonpublicmedia.org/articles/news/health-science/coronavirus/2020/12/17/387599/for-those-with-eating-disorders-holidays-in-a-pandemic-can-create-extra-anxiety/)


Cover Photo Credit: ushpush