Học đại học: Nên hay không?

Học đại học từng là một bước dĩ nhiên sau khi học trung học, một cơ hội mà bất cứ ai cũng lựa chọn nếu có thể. Trong những năm gần đây, tuy đây vẫn là lựa chọn phổ biến nhất, ngày càng có nhiều người chọn không học đại học để theo đuổi các con đường khác. Cho dù bạn nghĩ gì về chủ đề này, một đánh giá thực tế về giá trị của việc học đại học sẽ rất hữu ích.

Nguồn ảnh: Harvard University


Trước tiên, chúng ta hãy xem xét các lý do tại sao bạn nên học đại học:

  • Chuẩn bị cho các công việc chuyên môn: Một số công việc đòi hỏi kiến ​​thức và kỹ năng cụ thể như bác sĩ, luật sư hoặc kỹ sư, cần bằng cấp, thậm chí là nhiều bằng. Bằng cử nhân có thể cung cấp một nguồn vốn trí tuệ cơ bản để bạn có nhiều lựa chọn về nghề nghiệp hơn.

  • Kiếm việc dễ hơn và mức lương trung bình cao hơn: Mặc dù mức chênh lệch đang thu hẹp, trên trung bình, những người tốt nghiệp đại học vẫn có mức lương cao hơn những người không có bằng đại học. Tấm bằng này có thể giúp quá trình tuyển dụng dễ dàng hơn, tuỳ theo ngành, và cho phép bạn ứng tuyển vào các công việc cấp cao hơn với thu nhập cao hơn.

  • Phát triển kỹ năng sống và làm việc: Đại học là nơi có tiềm năng phát triển lớn - bên cạnh các kỹ năng học tập và chuyên môn truyền thống, sẽ có các kỹ năng cần thiết cho cuộc sống trưởng thành như giao tiếp, quản lý thời gian và tiền bạc. Mặc dù những điều này có thể học bên ngoài, trường đại học có thể thúc đẩy sự phát triển của bạn bằng cách cung cấp các cơ hội và mạng lưới hỗ trợ.

  • Được học những điều bạn thích: Cuối cùng, nếu bạn yêu thích việc học, đây là cơ hội không thể bỏ qua! Việc được học những gì bạn yêu thích thật sự là một đặc quyền và nếu bạn có thứ bạn đam mê, đại học có thể là thời gian tuyệt vời, đầy sự khám phá


Còn khuyết điểm thì sao? Điều gì có thể ngăn cản bạn chọn học đại học?

  • Chi phí: đại học có thể rất tốn kém, đặc biệt nếu bạn là du học sinh. Học phí, phí sinh hoạt và học tập có thể là một khoản tiền kếch xù mà bạn có thể phải vay để trang trải. Một tỷ lệ lớn sinh viên ra trường với những món nợ sinh viên phải mất hàng chục năm mới có thể trả hết.

  • Bằng cấp không đảm bảo việc làm: Do lượng sinh viên tốt nghiệp quá bão hòa, bằng cử nhân đã và đang mất đi lợi thế cạnh tranh. Nhiều sinh viên tốt nghiệp bị thất nghiệp hoặc làm những việc mà các bạn không học đại học đã làm từ vài năm trước. Ở Việt Nam, đáng buồn thay, không hiếm người đã tốt nghiệp đại học hoặc thậm chí có bằng tiến sĩ trở thành tài xế Grab để kiếm sống.

  • Công việc có thể thay đổi: chắc hẳn bạn sẽ biết ít nhất 1 người làm việc khác với chuyên ngành đại học của họ. Thay đổi nghề nghiệp là rất phổ biến và là bằng chứng rằng bạn có thể học các kỹ năng chuyên môn cần thiết bên ngoài đại học.


Ngoài trường đại học, bạn còn lựa chọn nào khác?

  • Cao đẳng 2 năm: cho bạn nền tảng kiến ​​thức và kỹ năng mà trường đại học cung cấp cùng với kinh nghiệm làm việc. Điều này đặc biệt phù hợp với những công việc thiên về thực tiễn thay vì dựa trên lý thuyết, như kinh doanh hoặc cơ khí.

  • Học nghề: ít chênh lệch lương so với việc ốt nghiệp đại học nhất. Có sẵn cho nhiều ngành, từ luật đến thời trang và cho bạn đồng thời đạt được bằng cấp và kinh nghiệm làm việc.

  • Đi thẳng vào làm việc hoặc thực tập: bạn có thể đi làm thẳng nếu lĩnh vực bạn muốn theo đuổi không yêu cầu bằng đại học. Một ví dụ phổ biến là tiếp thị kỹ thuật số (digital marketing), bạn có thể đăng ký làm thực tập sinh để được đào tạo trước trước khi chuyển sang vị trí toàn thời gian.

  • Trường dạy nghề:giúp bạn chuẩn bị cho những công việc thực tế như kiến ​​trúc, cơ khí, v.v. Rất nhiều trường dạy nghề có mối liên hệ với nhà tuyển dụng, do đó, triển vọng nghề nghiệp có thể tốt hơn so với sinh viên tốt nghiệp đại học với một số ngành.

  • Bằng cấp và chứng chỉ chuyên môn khác: có thể được học bán thời gian và trực tuyến, cho phép bạn làm việc cùng lúc. Ngày càng có nhiều bằng cấp được quốc tế công nhận và sẽ củng cố CV của bạn.

  • Tự kinh doanh hoặc làm công việc tự do: một lựa chọn phổ biến cho những trẻ muốn làm việc trong các lĩnh vực sáng tạo như nhiếp ảnh và thiết kế đồ họa, cũng như cho những người có đầu óc kinh doanh. Nếu bạn luôn tràn đầy ý tưởng, khởi nghiệp là một con đường thú vị, mặc dù không dễ dàng.


Vậy bạn nên đưa ra quyết định của mình như thế nào? Hãy xem xét một số yếu tố dưới đây nhé:

  • Con đường sự nghiệp của bạn. Bạn không cần phải có một công việc cụ thể, chỉ cần biết hướng chung mà bạn muốn đi. Nó dựa nhiều hơn vào kiến thức chuyên môn và bằng cấp hay vào kinh nghiệm làm việc?

  • Tình hình tài chính của bạn. Bạn phải trả bao nhiêu để học đại học, và sẽ thu được bao nhiêu? Làm một số phép tính nhanh với học phí và mức lương khởi điểm trung bình cho sinh viên tốt nghiệp từ trường đại học mà bạn dự định theo học và bạn sẽ biết được lợi tức đầu tư của mình. Với bạn, nó có đáng không?

  • Bạn có thích học không? Bạn cảm thấy mình sẽ phát triển và học hỏi ở đâu nhất? Bạn là người học theo lý thuyết hay thực hành?

  • Bạn đã sẵn sàng để bắt đầu làm việc chưa? Nếu không học đại học, bạn có thể sẽ gia nhập lực lượng lao động sớm hơn. Bạn có cảm thấy chuẩn bị để làm điều đó?

  • Mục tiêu cuộc sống của bạn. Điều gì là quan trọng đối với bạn - sự an toàn và ổn định về tài chính hay sự tự do sáng tạo và kinh nghiệm thực tế? Đừng bị áp lực phải đi theo những gì xã hội cho đáng mong ước mà hãy thực sự theo đuổi quan trọng với bạn.

  • Dành một năm nghỉ phép (gap year) để thử mọi thứ trước khi quyết định. Bạn không cần phải biết mọi thứ ngay bây giờ. Hãy nghỉ một năm để thử những điều mới, đi thực tập, làm tình nguyện viên ở nước ngoài, v.v. để có được góc nhìn mới về những gì bạn muốn làm.


Không có quyết định đúng hay sai, chỉ có quyết định phù hợp với bạn vào thời điểm này. Và cũng không có thời hạn để học lên cao hơn - bạn có thể học đại sau khi tốt nghiệp trung học hoặc khi bạn 30 tuổi! Miễn là bạn lựa chọn một cách có chiến lược và làm những gì bạn cảm thấy phù hợp, bạn có thể vạch ra con đường của riêng mình để hướng tới một tương lai viên mãn.


Nguồn:

https://www.careeraddict.com/should-i-go-to-university

https://www.careeraddict.com/alternatives-university

Cover Photo Credit: CareerAddict