Giới tính là gì?

Một hướng dẫn về các thuật ngữ giới tính


Trong cuộc chiến giành quyền bình đẳng của cộng đồng xuyên giới (nonbinary), việc hiểu biết các thuật ngữ giới tính đóng một vai trò rất quan trọng. Giới tính là một chủ đề phức tạp với nhiều khía cạnh cần xem xét, vì vậy, chúng ta nên hiểu các thuật ngữ mà mọi người thường sử dụng để mô tả bản thân. Sau đây là một hướng dẫn chung về một số các thuật ngữ giới tính.


Nguồn: Psycom


Giới tính sinh học: tình trạng sinh học của một người, được chỉ định dựa trên cấu trúc cơ thể. Thường được phân loại là nam, nữ hoặc liên giới - một người có cơ thể khác với các định nghĩa điển hình về nam hoặc nữ (ví dụ: bề ngoài họ có thể là nữ nhưng có bộ phận sinh dục nam).


Giới tính: Một cấu trúc xã hội về các chuẩn mực, hành vi và vai trò của từng giới tính, thay đổi giữa các xã hội khác nhau và theo thời gian. Thường được phân loại là nam, nữ hoặc xuyên giới (nonbinary).

Giới tính khác với giới tính sinh học vì nó là một khái niệm trừu tượng và không dựa trên cấu trúc cơ thể của mỗi người.


Bản dạng giới: ý thức bên trong của một người về giới tính của mình, mà người khác không nhất thiết phải nhìn thấy. Bản dạng giới có thể là nam, nữ, cả hai hoặc không phải nam hay nữ.


Các loại bản dạng giới:

Hợp giới (cis): một người xác định giới tính của họ giống với giới tính sinh học

Song giới (bi): một người xác định giới tính là cả nam và nữ

Chuyển giới (trans): một người xác định giới tính khác với giới tính sinh học

Vô giới (agender): không xác định giới tính

Xuyên giới (nonbinary): thuật ngữ chung để chỉ những người không xác định giới tính theo định nghĩa truyền thống của nam hoặc nữ.


Thể hiện giới: biểu hiện bên ngoài về giới tính của một người thông qua quần áo, hành vi, giọng nói và các đặc điểm có thể nhận biết khác. Thể hiện giới có thể nam tính hoặc nữ tính, mặc dù định nghĩa của mỗi giới tính sẽ khác theo văn hóa và thời gian.


Xu hướng tính dục: Sự hấp dẫn về tình cảm hoặc tình dục đối với những người thuộc (các) giới tính nhất định. Xu hướng tình dục không phụ thuộc vào bản dạng giới (ví dụ, một người có thể xác định là nam nhưng không cần phải bị thu hút bởi phụ nữ như định nghĩa truyền thống của nam giới).


Các loại xu hướng tính dục:

Đồng tính (gay/homosexual): một người bị thu hút bởi những người cùng giới tính. Nam, nữ và những người xuyên giới đều có thể xác định là đồng tính.

Đồng tính nữ (lesbian): Một phụ nữ bị thu hút bởi những phụ nữ khác. Phụ nữ và những người xuyên giới có thể xác định là đồng tính nữ.

Dị tính / “thẳng”: một người bị thu hút bởi những người khác giới

Vô tính: một người không cảm thấy sự hấp dẫn với người khác

Song tính: một người có thể bị thu hút bởi nhiều hơn một giới tính, mặc dù không nhất thiết phải cùng một thời điểm hoặc cùng một mức độ.

Toàn tính: một người có thể bị thu hút bởi bất kỳ giới tính nào, mặc dù không nhất thiết phải cùng một thời điểm hoặc cùng một mức độ.


Hãy lưu ý rằng bản dạng giới và xu hướng tính dục không phải lúc nào cũng dễ nhận biết từ hình dáng bên ngoài. Chúng ta nên tránh dùng đại từ (pronouns) cho người khác dựa trên giả định của mình và bắt đầu hỏi về đại từ họ muốn dùng. Việc hiểu và gọi mọi người đúng với cách họ nhìn nhận bản thân là điều cốt yếu để làm cho họ cảm thấy được nhìn nhận và chấp nhận như chính mình, bất kể giới tính của họ là gì.